skip to Main Content


Tweede Kamer stemt morgen over een verbod dat de plasticvervuiling van peuken aanpakt

Morgen stemt de Tweede Kamer over een verbod op de plastic sigarettenfilter. Dit gebeurt naar aanleiding van een motie die de Partij voor de Dieren indient. In 2020 werden in Nederland bijna 10 miljard sigaretten verkocht. Daarvan belandt naar schatting twee derde op de grond of in het water. Sigarettenfilters zijn gemaakt van celluloseacetaat, een soort plastic, dus peuken breken niet af in het milieu. Het Plastic Peuken Collectief roept daarom de overheid op om de plastic sigarettenfilter zo snel mogelijk af te schaffen.

Tijdens de jaarlijkse World Cleanup Day van Plastic Soup Foundation zijn sigarettenfilters steeds weer het meest gevonden item. Tijdens de Beach Cleanup Tour die Stichting De Noordzee afgelopen zomer voor de achtste keer organiseerde, werden er in vijftien dagen 57.772 sigarettenfilters van het strand opgeruimd. De meeste peuken werden gevonden op het strand van Zandvoort, Noordwijk en Scheveningen: respectievelijk 8.039, 6.666 en 6.152 stuks. Op de jaarlijkse peukenopruimdag Plastic PeukMeuk in juli vorig jaar werden ruim een half miljoen sigarettenfilters gevonden in tweeënhalf uur tijd.

“Plastic peukenvervuiling is overal”, vertelt campagneleider Karl Beerenfenger. ‘’Van stranden tot steden, en van parkeerplaatsen tot speeltuinen. Eenverbod op de plastic sigarettenfilter is dan ook een noodzakelijke stap in het tegengaan van de plasticvervuiling”, zegt Beerenfenger. “De tabaksindustrie legt de verantwoordelijkheid graag bij de roker zelf, maar bewustwording alleen zal vervuiling nooit beëindigen, en alles opruimen is een onmogelijke en onbetaalbare opgave. Dat wetende kunnen we ons niet voorstellen dat de overheid dit enorm vervuilende product nog veel langer gaat toestaan.”

In november reageerde voormalig staatssecretaris Steven van Weyenberg van Infrastructuur en Waterstaat nog terughoudend op Kamervragen over een verbod. Hij noemde de gezondheidsvoordelen van de filter en een ontbrekend alternatief als tegenargumenten. Ook leek een nationale aanpak van een klein land als Nederland hem te beperkt om het probleem effectief te tackelen.

Beerenfenger weerlegt deze mythen: “Uit onderzoekbleek al in 2001 dat de filter geen gezondheidsvoordelen oplevert, maar slechts een schijngevoel van veiligheid. De filter is enkel een marketingtool om meer sigaretten te verkopen. Roken zonder filter is niet ongezonder. Daarnaast bestaan erpapieren filters, die volledig afbreken in het milieu, en worden er steeds meer alternatieven ontwikkeld. We roepen de nieuwe staatssecretaris van I&W Vivianne Heijnen op om de plasticvervuiling door peuken aan te pakken. Wereldwijd zijn landen aan het onderzoeken hoe ze het peukenprobleem kunnen oplossen. Laten we binnen Europa het voortouw nemen, zodat we kunnen laten zien dat een verbod op filters van plastic effectief deze plasticvervuiling aanpakt.”

Nieuw-Zeeland legt de laatste hand aan het ‘Smokefree Aotearoa Action Plan’, waarin roken per 2025 volledig verbannen wordt om de waterkwaliteit te verbeteren. In Californië en New York liggen momenteel wetsvoorstellen bij de Senaat waarin de verkoop van single-use filters volledig verboden wordt. In december keurde de Spaanse senaat een wet goed waardoor roken op alle stranden verboden wordt. Want juist via de stranden belanden de peuken het makkelijkst in zee.

Vanaf volgend jaar moeten tabaksproducenten in de EU-lidstaten betalen voor de opruimkosten van peuken met plastic filters en de sigarettenverpakkingen. Dit is vastgesteld in artikel 8 van de Europese Single Use Plastics Directive (SUPD) die afgelopen zomer van kracht werd. De maatregel wordt in 2026 geëvalueerd.

Rob Buurman, directeur van milieuorganisatieRecycling Netwerk Benelux, zegt: “In afwachting van een verbod roepen we de Nederlandse overheid op om het aantal zwerfpeuken scherp te monitoren, en realistische opruimkosten per peuk vast te stellen. Zo kan de overheid de tabaksproducenten motiveren om te voorkomen dat peuken in het milieu terechtkomen. Als stok achter de deur stellen we voor dat de overheid een wettelijke doelstelling van -70% peuken in het milieu tegen eind 2026 opneemt. We verwachten dat alleen een verbod effectief is om deze doelstellingen te behalen. Hetzelfde hebben we gezien bij de invoering van statiegeld: de industrie kreeg jaren de ruimte maar pas toen de overheid statiegeld op plastic flesjes introduceerde, belanden ze minder in het milieu. In 2021 werden verschillende plastic producten voor eenmalig gebruik verboden door de Europese Unie, zoals bestek, borden en rietjes. ‘’De Europese Unie heeft toen een kans gemist om plastic sigarettenfilters in de verbodslijst op te nemen. De Nederlandse Tweede Kamer kan dit morgen rechtzetten”, besluit Buurman.

Tweeminutendebat

Donderdag 3 februari 11.05-11.30u. Vervolg op Commissiedebat Circulaire Economie d.d. 18 november 2021.

Moties

Partij voor de Dieren: landelijk verbod op de plastic sigarettenfilter

GroenLinks: reductiedoelstelling van 70% omtrent plastic sigarettenfilters in het milieu in 2026 t.o.v. 2022 (wanneer de UPV-regeling wordt geëvalueerd)

Plastic Peuken Collectief

Het Plastic Peuken Collectief is een landelijk samenwerkingsverband van tientallen milieuorganisaties en bedrijven. Het collectief wordt ondersteund door honderden burgers en een groeiende groep ambtenaren en politici. Belangrijkste partners uit de milieubeweging: GoClean, Stichting De Noordzee en Recycling Netwerk Benelux.

Online

Website: www.plasticpeukencollectief.nl

Facebook: https://www.facebook.com/PlasticPeukenCollectief

Instagram: https://www.instagram.com/plastic_peuken_collectief/

LinkedIn: https://nl.linkedin.com/company/plastic-peuken-collectief

Bronnen

Resultaten 2021

https://www.noordzee.nl/een-terugblik-de-boskalis-beach-cleanup-tour-van-2021/

Plastic PeukMeuk 2021

https://www.tweedekamer.nl/debat_en_vergadering/commissievergaderingen/details?id=2021A05446

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2697937/#b4-ijerph-06-01691

https://www.health.govt.nz/system/files/documents/publications/proposals_for_a_smokefree_aotearoa_2025_action_plan-final.pdf

https://www.latimes.com/california/story/2022-01-25/california-bill-would-ban-single-use-cigarette-filters

https://www.telegraaf.nl/nieuws/2002324108/spanje-verbiedt-roken-op-strand-overtreders-riskeren-boete-van-2000-euro

https://eur-lex.europa.eu/eli/dir/2019/904/oj